لنز Sigma 16mm f/1.4 DC DN Contemporary برای مانت Sony E یکی از شناخته‌شده‌ترین و محبوب‌ترین لنزهای پرایم واید برای دوربین‌های بدون آینه APS-C سونی است. این لنز در سال ۲۰۱۷ معرفی شد و خیلی سریع جای خود را در میان عکاسان و فیلم‌سازان باز کرد.

دلیل این محبوبیت تنها به عدد f/1.4 محدود نمی‌شود؛ ترکیب فاصله کانونی ۱۶ میلی‌متر، دیافراگم باز، شارپنس بالا، فوکوس سریع و قیمت نسبتاً منطقی، آن را به یک انتخاب همه‌کاره تبدیل کرده است. روی دوربین APS-C سونی، این لنز معادل ۲۴ میلی‌متر در فرمت فول‌فریم می‌دهد؛ یعنی یک فاصله کانونی واید طبیعی که برای عکاسی منظره، معماری، داخلی، خیابانی، پرتره محیطی، ولاگ و حتی عکاسی نجومی مناسب است.

نکته مهم این است که Sigma 16mm f/1.4 DC DN بخشی از سری Contemporary سیگماست. سری Contemporary معمولاً ترکیبی از کیفیت نوری خوب، اندازه و وزن متعادل و قیمت رقابتی ارائه می‌دهد. حرف DC در نام لنز به طراحی آن برای سنسورهای APS-C اشاره دارد و DN نیز نشان‌دهنده طراحی برای دوربین‌های بدون آینه است. بنابراین این لنز برای دوربین‌های فول‌فریم سونی به‌صورت بومی طراحی نشده و روی آن‌ها باید در حالت Crop یا Super35 استفاده شود.

در این مقاله، این لنز را از زوایای مختلف بررسی می‌کنیم: مشخصات فنی، طراحی و ساخت، ساختار اپتیکی، کیفیت تصویر، فوکوس، عملکرد در ویدیو، عکاسی نجومی، مقایسه با گزینه‌های رقیب، مزایا و معایب و در نهایت اینکه برای چه کسی مناسب است.

مشخصات کلیدی

طراحی و ساخت

اولین چیزی که هنگام استفاده از Sigma 16mm f/1.4 DC DN برای Sony E حس می‌کنید، وزن و ابعاد آن است. با وزن حدود ۴۰۵ گرم، این لنز سبک نیست، اما برای یک پرایم f/1.4 واید با ۱۶ عنصر اپتیکی، وزن آن قابل قبول است. روی دوربین‌های کوچک مانند Sony A6100 یا A6400، لنز کمی سنگین به نظر می‌رسد، اما روی بدنه‌های بزرگ‌تر مانند A6600 یا A6700 تعادل بهتری دارد.

بدنه لنز از مواد پلیمری باکیفیت ساخته شده و حس خوبی در دست دارد. رینگ فوکوس پهن و نرم است و برای فوکوس دستی در ویدیو یا عکاسی نجومی مناسب است. البته فوکوس این لنز از نوع Focus-by-Wire است، یعنی رینگ فوکوس مستقیماً عناصر اپتیکی را حرکت نمی‌دهد و از طریق موتور انجام می‌شود. بنابراین برای فوکوس دستی دقیق، باید به حس الکترونیکی آن عادت کنید.

این لنز دارای سوئیچ AF/MF نیست. برای تغییر حالت فوکوس باید از منوی دوربین استفاده کنید. همچنین رینگ دیافراگم ندارد و کنترل دیافراگم کاملاً از طریق بدنه انجام می‌شود. برای برخی کاربران این موضوع یک محدودیت است، به‌ویژه کسانی که به لنزهای سونی G با رینگ دیافراگم عادت دارند.

مانت لنز دارای گسکت ضد گرد و غبار و پاشش است، اما سیگما این لنز را به‌طور کامل Weather-Sealed معرفی نمی‌کند. بنابراین در باران شدید یا محیط‌های بسیار گرد و غباری باید احتیاط کنید. هود لنز از نوع LH-716-01 همراه آن عرضه می‌شود و برای کاهش فلر و محافظت از عنصر جلویی مفید است.

ساختار اپتیکی

سیگما برای کنترل خطاهای اپتیکی در این لنز از طراحی نسبتاً پیچیده‌ای استفاده کرده است: ۱۶ عنصر در ۱۳ گروه. حضور سه عنصر FLD، دو عنصر SLD و دو عنصر آسفریک نشان می‌دهد که سیگما تلاش کرده انحراف رنگی، اعوجاج و کاهش شارپنس در گوشه‌ها را به حداقل برساند. FLD یا F Low Dispersion، عناصری با پراکندگی بسیار کم هستند که تقریباً معادل شیشه فلوریت عمل می‌کنند. SLD نیز پراکندگی کم دارد و آسفریک‌ها برای اصلاح اعوجاج و کوچک‌کردن ابعاد لنز به کار می‌روند.

این ساختار اپتیکی باعث شده لنز در مرکز کادر از همان f/1.4 شارپ باشد. گوشه‌ها در f/1.4 بهترین عملکرد را ندارند، اما با بستن دیافراگم به f/2.8 و f/4 به‌سرعت بهتر می‌شوند. بهترین شارپنس معمولاً در f/4 تا f/8 به دست می‌آید. در f/11 و f/16 به دلیل پراش نور، شارپنس کمی کاهش می‌یابد، اما برای عکاسی منظره با عمق میدان زیاد همچنان قابل استفاده است.

کیفیت تصویر

کیفیت تصویر کلی این لنز برای قیمت و رده‌اش بسیار خوب است. در مرکز کادر، حتی در f/1.4، تصویر شارپ و پرکنتراست است. این ویژگی برای عکاسی در نور کم، عکاسی نجومی و ویدیو در محیط‌های کم‌نور اهمیت زیادی دارد. گوشه‌ها در f/1.4 نرم‌تر هستند، اما این رفتار برای یک لنز واید سریع غیرعادی نیست. با بستن دیافراگم به f/2.8، گوشه‌ها بهبود قابل توجهی پیدا می‌کنند و در f/4 تا f/8 عملکرد گوشه‌ها بسیار خوب می‌شود.

کنتراست لنز در شرایط نوری مختلف خوب است. رنگ‌ها نسبتاً طبیعی و کمی خنثی هستند و به سبک رنگی سری Contemporary سیگما نزدیک‌اند. این موضوع برای ویرایش عکس مزیت است، چون فایل خام انعطاف خوبی برای اصلاح رنگ دارد.

شارپنس و جزئیات

شارپنس این لنز یکی از نقاط قوت اصلی آن است. روی سنسورهای ۲۴ و ۲۶ مگاپیکسلی APS-C سونی، جزئیات به‌خوبی ثبت می‌شوند. حتی روی سنسورهای متراکم‌تر مانند A6700 یا حالت Crop دوربین‌های فول‌فریم پرزولوشن، این لنز می‌تواند جزئیات قابل قبولی ارائه دهد. برای عکاسی منظره، معماری و داخلی که جزئیات اهمیت دارد، این لنز انتخاب مطمئنی است.

البته باید توجه داشت که شارپنس تنها معیار کیفیت لنز نیست. رندر رنگ، کنتراست میکرو، بوکه و کنترل فلر نیز مهم‌اند. در این زمینه‌ها نیز Sigma 16mm f/1.4 عملکرد متعادلی دارد و بیشتر شبیه یک لنز حرفه‌ای گران‌قیمت عمل می‌کند تا یک لنز اقتصادی.

بوکه و عمق میدان

با دیافراگم f/1.4، این لنز می‌تواند بوکه ایجاد کند، اما چون فاصله کانونی واید است، عمق میدان نسبتاً زیاد باقی می‌ماند. برای جدا کردن سوژه از پس‌زمینه باید به سوژه نزدیک شوید. در فاصله نزدیک و دیافراگم باز، بوکه نرم و دلپذیری ایجاد می‌شود. تیغه‌های دیافراگم ۹ عددی و گرد هستند و به همین دلیل شکل بوکه در نقاط روشن معمولاً گرد و بدون چندضلعی‌های زشت است.

از نظر معادل فول‌فریم، عمق میدان این لنز روی APS-C تقریباً معادل f/2.1 در فول‌فریم است. بنابراین نباید انتظار بوکه‌ای مانند یک لنز ۵۰mm f/1.4 یا ۸۵mm f/1.4 را داشته باشید. اما برای پرتره محیطی، عکاسی خیابانی و ولاگ، همین مقدار بوکه کافی و مفید است.

اعوجاج، وینیت و انحراف رنگی

اعوجاج لنز در حالت خام بدون اصلاح، مقداری Barrel یا بشکه‌ای است، اما نه در حدی که آزاردهنده باشد. دوربین‌های سونی معمولاً اصلاح اعوجاج را به‌صورت خودکار روی فایل‌های JPEG اعمال می‌کنند و در فایل‌های RAW نیز می‌توان با یک کلیک آن را اصلاح کرد. برای معماری و خطوط مستقیم، بهتر است اصلاح اعوجاج را فعال نگه دارید.

وینیت در f/1.4 noticeable یا قابل توجه است، به‌ویژه در گوشه‌ها. با بستن دیافراگم به f/2.8 و f/4 وینیت به‌سرعت کاهش می‌یابد. این مقدار وینیت برای لنزهای واید سریع طبیعی است و در بسیاری از موارد حتی به جذابیت تصویر کمک می‌کند.

انحراف رنگی جانبی به‌خوبی کنترل شده است. عناصر FLD و SLD در کاهش آن نقش دارند. انحراف رنگی طولی یا Longitudinal CA در f/1.4 روی سوژه‌های پرکنتراست ممکن است دیده شود؛ مثلاً لبه‌های بنفش یا سبز در نواحی خارج از فوکوس. این نوع انحراف رنگی با بستن دیافراگم کاهش می‌یابد و در ویرایش نیز قابل اصلاح است.

فلر و Ghosting

سیگما از پوشش‌های ضدبازتاب مدرن در این لنز استفاده کرده است. در بیشتر شرایط، مقاومت لنز در برابر فلر خوب است. اما مانند هر لنز واید دیگری، اگر منبع نور شدید مثل خورشید یا لامپ مستقیماً در کادر یا نزدیک آن باشد، ممکن است فلر و Ghosting ظاهر شود. استفاده از هود لنز به کاهش این مشکل کمک می‌کند. برای عکاسی منظره در نور شدید، بهتر است ترکیب‌بندی را طوری انتخاب کنید که منبع نور مستقیم وارد لنز نشود یا از هود استفاده کنید.

فوکوس خودکار

فوکوس خودکار این لنز یکی از نقاط قوت آن است. موتور Stepping آن سریع، دقیق و بی‌صدا عمل می‌کند. روی دوربین‌های سونی مانند A6400، A6600 و A6700، این لنز از قابلیت‌هایی مثل Eye AF، Real-time Tracking و فوکوس پیوسته در ویدیو پشتیبانی می‌کند. برای ولاگ، فیلم‌برداری از سوژه متحرک و عکاسی از کودکان یا حیوانات، عملکرد فوکوس بسیار قابل اعتماد است.

فوکوس داخلی است، یعنی هنگام فوکوس طول لنز تغییر نمی‌کند. این ویژگی برای استفاده با فیلترهای پولاریزه یا ND و همچنین تعادل روی گیمبال مهم است. Breathing یا تغییر زاویه دید هنگام فوکوس وجود دارد، اما شدید نیست. برای ویدیوهای حرفه‌ای که فوکوس‌کشی دارند، این مقدار Breathing ممکن است در برخی نماها دیده شود، اما برای اکثر کاربردها قابل قبول است.

لرزشگیر و تثبیت تصویر

این لنز لرزشگیر اپتیکی یا OSS ندارد. بنابراین برای عکاسی در نور کم با سرعت شاتر پایین، باید به لرزشگیر داخلی دوربین یا IBIS تکیه کنید. دوربین‌هایی مثل A6500، A6600 و A6700 دارای IBIS هستند و ترکیب آن با این لنز نتیجه خوبی می‌دهد. اما دوربین‌هایی مثل A6000، A6100 و A6400 لرزشگیر داخلی ندارند. در این حالت، برای عکاسی دستی در نور کم باید از سه‌پایه، گیمبال یا سرعت شاتر بالاتر استفاده کنید.

البته چون لنز واید است، لرزش دوربین کمتر به چشم می‌آید. به همین دلیل برای ولاگ دستی و ویدیوهای سیار، این لنز نسبت به لنزهای تله‌فوت راحت‌تر است.

کاربردها

عکاسی منظره و معماری

فاصله کانونی ۱۶ میلی‌متر معادل ۲۴ میلی‌متر، یکی از محبوب‌ترین فاصله‌های کانونی برای منظره و معماری است. شارپنس بالا، کنترل اعوجاج و دیافراگم f/1.4 برای عکاسی در نور کم، این لنز را به گزینه‌ای عالی تبدیل می‌کند. برای منظره، معمولاً f/5.6 تا f/8 بهترین نتیجه را می‌دهد.

عکاسی داخلی و معماری

برای عکاسی از فضای داخلی، لنز واید سریع بسیار مفید است. f/1.4 اجازه می‌دهد بدون سه‌پایه و با ISO پایین‌تر عکاسی کنید. البته برای خطوط مستقیم، اصلاح اعوجاج را فراموش نکنید.

ولاگ و ویدیو

این لنز یکی از محبوب‌ترین لنزهای ولاگ برای APS-C سونی است. زاویه دید ۲۴ میلی‌متر معادل، برای گرفتن خود و پس‌زمینه کافی است. فوکوس سریع و بی‌صدا، وزن قابل قبول و دیافراگم باز، آن را برای YouTube، ولاگ سفر و فیلم‌برداری مستند مناسب می‌کند. اگر دوربین شما IBIS دارد، نتیجه ویدیو بسیار پایدارتر خواهد بود.

عکاسی نجومی

دیافراگم f/1.4 و فاصله کانونی ۱۶ میلی‌متر، این لنز را به یکی از گزینه‌های محبوب برای عکاسی از آسمان شب و کهکشان راه شیری تبدیل کرده است. برای عکاسی نجومی، معمولاً f/2 تا f/2.8 بهترین تعادل بین نور و شارپنس ستاره‌ها را می‌دهد.coma یا کشیدگی ستاره‌ها در گوشه‌ها در f/1.4 دیده می‌شود، اما با بستن دیافراگم بهتر می‌شود. با قانون ۵۰۰، زمان نوردهی تقریبی برای این لنز روی APS-C حدود ۲۰ ثانیه است، اما برای ستاره‌های نقطه‌ای‌تر بهتر است از ۱۰ تا ۱۵ ثانیه استفاده کنید.

پرتره محیطی و خیابانی

برای پرتره‌های محیطی که سوژه در محیط اطرافش نشان داده می‌شود، این لنز عالی است. برای جدا کردن سوژه از پس‌زمینه باید نزدیک شوید و از f/1.4 استفاده کنید. در عکاسی خیابانی، زاویه واید به شما اجازه می‌دهد داستان بیشتری در کادر بگنجانید.

مقایسه با رقبا

Sony E 15mm f/1.4 G

مهم‌ترین رقیب این لنز، Sony E 15mm f/1.4 G است. لنز سونی سبک‌تر، کوچک‌تر و دارای رینگ دیافراگم و آب‌بندی کامل‌تر است. حداقل فاصله فوکوس آن نیز کمتر است. اما قیمت آن به‌مراتب بالاتر است. Sigma 16mm f/1.4 از نظر شارپنس و کیفیت نوری با آن قابل مقایسه است و قیمت پایین‌تری دارد. اگر بودجه محدود باشد، سیگما انتخاب منطقی‌تری است. اگر اندازه کوچک، رینگ دیافراگم و آب‌بندی مهم باشد، سونی ۱۵mm گزینه بهتری است.

Sony E 16mm f/2.8

لنز پنکیک ۱۶mm f/2.8 سونی بسیار کوچک و سبک است، اما کیفیت نوری آن در مقایسه با سیگما پایین‌تر است. دیافراگم f/2.8 نور کمتری وارد می‌کند و گوشه‌ها نرم‌تر هستند. برای کسی که کوچکی مطلق مهم است، سونی ۱۶mm جذاب است، اما برای کیفیت تصویر، سیگما برنده است.

Sigma 10-18mm f/2.8 DC DN

اگر به زوم واید نیاز دارید، Sigma 10-18mm f/2.8 گزینه جدیدتری است. این لنز انعطاف زوم را ارائه می‌دهد، اما دیافراگم f/2.8 در مقایسه با f/1.4 سیگما نور کمتری وارد می‌کند. برای نور کم و بوکه، Sigma 16mm f/1.4 برتری دارد.

Viltrox 13mm f/1.4

ویلتورکس ۱۳mm f/1.4 گزینه‌ای ارزان‌تر و وایدتر است. کیفیت نوری آن خوب است، اما از نظر فوکوس خودکار و پشتیبانی، سیگما معمولاً قابل اعتمادتر است. برای کسی که زاویه وایدتر می‌خواهد، ویلتورکس جذاب است.

مزایا و معایب

مزایا

• دیافراگم باز f/1.4

• شارپنس بالا در مرکز از همان دیافراگم باز

• فوکوس خودکار سریع، دقیق و بی‌صدا

• مناسب برای ویدیو و ولاگ

• کیفیت ساخت خوب

• قیمت رقابتی

• مناسب برای عکاسی نجومی

• فاصله کانونی همه‌کاره معادل ۲۴ میلی‌متر

معایب

• وزن و ابعاد نسبتاً بزرگ

• نداشتن لرزشگیر اپتیکی

• نداشتن رینگ دیافراگم

• نداشتن سوئیچ AF/MF

• آب‌بندی کامل در همه نقاط

• وینیت و انحراف رنگی طولی در f/1.4

• فوکوس Breathing قابل توجه در ویدیو

• عدم پوشش فول‌فریم

نکات خرید و استفاده

اگر این لنز را به‌صورت دست‌دوم می‌خرید، بدنه را از نظر خط و خش، گرد و غبار داخل عناصر، قارچ و فوکوس معیوب بررسی کنید. موتور فوکوس باید بی‌صدا و روان کار کند. رینگ فوکوس نباید لقی یا خشونت داشته باشد. گسکت مانت نیز باید سالم باشد.

برای استفاده روزمره، یک فیلتر UV یا محافظ لنز ۶۷ میلی‌متری تهیه کنید. برای عکاسی منظره، فیلتر ND و پولاریزه مفید است. هود لنز را همیشه همراه داشته باشید.

برای عکاسی نجومی، دوربین را روی سه‌پایه بگذارید، فوکوس را دستی روی ستاره‌ها تنظیم کنید و از بزرگ‌نمایی زنده دوربین استفاده کنید. دیافراگم f/2 تا f/2.8، ISO حدود ۱۶۰۰ تا ۳۲۰۰ و زمان نوردهی ۱۰ تا ۱۵ ثانیه نقطه شروع خوبی است.

برای ولاگ، از حالت فوکوس پیوسته و Eye AF استفاده کنید. اگر دوربین IBIS دارد، آن را فعال کنید. برای کاهش لرزش، لنز را با دو دست بگیرید یا از گیمبال استفاده کنید.

نتیجه‌گیری

Sigma 16mm f/1.4 DC DN Contemporary برای Sony E هنوز هم یکی از بهترین لنزهای پرایم واید APS-C سونی است. این لنز ترکیبی از دیافراگم باز، شارپنس بالا، فوکوس سریع، کیفیت ساخت خوب و قیمت مناسب را ارائه می‌دهد. اگرچه از نظر اندازه و وزن بزرگ‌تر از برخی رقبا است و رینگ دیافراگم یا لرزشگیر ندارد، اما کیفیت تصویر و عملکرد کلی آن باعث می‌شود بسیاری از این محدودیت‌ها قابل چشم‌پوشی باشند.

این لنز برای عکاسان منظره، معماری، داخلی، خیابانی، پرتره محیطی، عکاسان نجومی و ولاگرها انتخاب فوق‌العاده‌ای است. اگر دوربین APS-C سونی دارید و به دنبال یک لنز واید سریع و همه‌کاره هستید، Sigma 16mm f/1.4 DC DN یکی از مطمئن‌ترین گزینه‌هایی است که می‌توانید بخرید. حتی با گذشت چند سال از معرفی، این لنز همچنان جایگاه خود را در بازار حفظ کرده و یکی از بهترین ارزش‌های خرید در مانت Sony E محسوب می‌شود.