در میان لنزهای اولترا واید، کمتر ترکیبی به اندازه «۱۴ میلی‌متر» و «دیافراگم f/1.8» هیجان‌انگیز است. سیگما ۱۴ میلی‌متر f/1.8 DG HSM Art یکی از جاه‌طلبانه‌ترین محصولات خط Art شرکت سیگما است؛ لنزی که هنگام معرفی، به‌عنوان نخستین لنز تمام‌فریم ۱۴ میلی‌متر با دیافراگم f/1.8 در جهان شناخته شد و توانست مرزهای ممکن در عکاسی نجومی، منظره، معماری و داخلی را جابه‌جا کند.

نسخه سونی E این لنز، همان فرمول اپتیکی تحسین‌شده را با مانت بومی سونی E ارائه می‌دهد تا کاربران دوربین‌های بدون‌آینه سونی بتوانند بدون آداپتور از آن استفاده کنند. با این حال، این نسخه نیز مانند نسخه‌های DSLR، لنزی بزرگ، سنگین و تخصصی است و انتخاب آن نیازمند شناخت دقیق نقاط قوت و ضعف است.

این مقاله می‌کوشد به‌صورت جامع به بررسی تاریخچه، طراحی اپتیکی، کیفیت ساخت، عملکرد تصویری، رفتار اتوفوکوس، کاربردها، مقایسه با رقبا و نکات خرید و نگهداری این لنز برای مانت سونی E بپردازد. هدف آن است که خواننده، تصویری واقع‌بینانه از این لنز به‌دست آورد و بداند آیا سیگما ۱۴ میلی‌متر f/1.8 Art برای نیازهای او مناسب است یا گزینه‌های سبک‌تر و مدرن‌تر مانند سونی ۱۴ میلی‌متر f/1.8 GM یا سیگما ۱۴-۲۴ میلی‌متر f/2.8 DG DN Art انتخاب بهتری هستند.

جایگاه لنز در خط Art و تاریخچه

خط Art سیگما با شعار «هنر اپتیک» معرفی شد و هدف آن ارائه لنزهایی با بالاترین کیفیت نوری، ساخت مستحکم و قیمت رقابتی در برابر برندهای اصلی بود. لنزهای Art معمولاً برای عکاسان حرفه‌ای و علاقه‌مندان جدی طراحی می‌شوند که به شارپنس، کنترل انحرافات و کیفیت ساخت اهمیت می‌دهند. سیگما ۱۴ میلی‌متر f/1.8 DG HSM Art در فوریه ۲۰۱۷ برای مانت‌های کانن EF، نیکون F و سیگما SA معرفی شد. نسخه سونی E آن بعدها و در موج عرضه لنزهای Art برای مانت E سونی معرفی شد. این نسخه از نظر اپتیکی تفاوتی با نسخه‌های DSLR ندارد، اما بدنه آن برای تطبیق با فاصله فلنج کوتاه‌تر سونی E طولانی‌تر شده و وزن آن کمی افزایش یافته است.

اهمیت این لنز در آن است که پیش از آن، لنزهای ۱۴ میلی‌متر تمام‌فریم عمدتاً دیافراگم‌هایی در حدود f/2.8 داشتند. رسیدن به f/1.8 در این فاصله کانونی، به‌معنای افزایش چشمگیر نور ورودی و امکان عکاسی در شرایط بسیار کم‌نور بدون بالا بردن بیش از حد ISO است. برای عکاسان نجومی، این ویژگی یک انقلاب بود؛ زیرا می‌توانستند با سرعت شاتر کوتاه‌تر، ستارگان را با حداقل کشیدگی ثبت کنند و در عین حال نویز را کاهش دهند.

مشخصات کلیدی

طراحی اپتیکی و فناوری‌ها

سیگما برای رسیدن به کیفیت مطلوب در ۱۴ میلی‌متر f/1.8، از یک ساختار پیچیده ۱۶ عنصری در ۱۱ گروه استفاده کرده است. این تعداد عنصر برای یک لنز پرایم غیرمعمول است و نشان می‌دهد که طراحی این لنز تا چه اندازه چالش‌برانگیز بوده است. در این ساختار، سه عنصر FLD (شیشه با پراکندگی فوق‌العاده پایین، مشابه فلوریت) و چهار عنصر SLD (شیشه با پراکندگی پایین) به‌کار رفته تا انحراف رنگی محوری و جانبی به حداقل برسد. همچنین سه عنصر آسفریک برای کنترل اعوجاج، کما، آستیگماتیسم و تخت‌سازی میدان تصویر استفاده شده است.

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این لنز، کنترل کما در دیافراگم باز است. کما باعث می‌شود ستارگان در گوشه‌های تصویر به شکل بال‌های پروانه یا دنباله‌دار درآیند. برای عکاسی نجومی، این عیب بسیار آزاردهنده است. سیگما ۱۴ میلی‌متر f/1.8 Art با طراحی اپتیکی خود توانسته کما را حتی در f/1.8 به‌خوبی کنترل کند و به همین دلیل در میان عکاسان آسمان شب شهرت زیادی دارد. انحراف رنگی نیز به‌لطف عناصر FLD و SLD بسیار کم است و در تصاویر پرکنتراست، هاله‌های رنگی کمتر دیده می‌شود.

پوشش Super Multi-Layer Coating سیگما برای کاهش بازتاب و فلر به‌کار رفته است. عنصر جلویی نیز دارای پوشش ضد آب و چربی است که تمیز کردن آن را آسان‌تر می‌کند. لنز فیلتر رزوه‌ای در جلو ندارد؛ زیرا عنصر جلویی بسیار برجسته و گنبدی است. در عوض، در پشت لنز یک نگهدارنده فیلتر ژلاتینی وجود دارد که می‌توان از آن برای فیلترهای ND، فیلترهای رنگی یا فیلترهای تخصصی استفاده کرد. این ویژگی برای عکاسان منظره و ویدیوگراف‌ها مفید است، اما کار با فیلترهای پشت لنز دشوارتر از فیلترهای جلو است و نیاز به دقت دارد.

کیفیت ساخت و طراحی مکانیکی

سیگما ۱۴ میلی‌متر f/1.8 Art از نظر ساخت، یک لنز سنگین و مستحکم است. بدنه آن از مواد باکیفیت ساخته شده و مانت برنجی، دوام بالایی در برابر سایش دارد. حلقه فوکوس بزرگ و نرم است و امکان فوکوس دستی دقیق را فراهم می‌کند. این لنز دارای ساختار مقاوم در برابر گرد و غبار و پاشش است، هرچند نباید آن را کاملاً ضدآب دانست. برای استفاده در شرایط سخت مانند ساحل، باران ملایم یا مناطق گردوغباری، این مقاومت یک مزیت مهم است.

نسخه سونی E این لنز از نظر ابعاد و وزن، بزرگ‌تر از نسخه‌های DSLR است. وزن حدود ۱۲۳۰ گرم و طول حدود ۱۵۲ میلی‌متر، آن را به لنزی حجیم تبدیل می‌کند. روی دوربین‌های بدون‌آینه سونی مانند A7 III، A7R IV یا A1، این لنز تعادل مناسبی ندارد و بدنه به سمت جلو سنگین می‌شود. بنابراین استفاده از گریپ باتری یا بدنه‌های بزرگ‌تر توصیه می‌شود. برای عکاسی روی گیمبال نیز وزن زیاد لنز می‌تواند چالش‌برانگیز باشد.

موتور فوکوس HSM (Hyper Sonic Motor) در این لنز به‌کار رفته است. این موتور سریع، نسبتاً بی‌صدا و دقیق است، اما در مقایسه با لنزهای جدید سونی مانند ۱۴ میلی‌متر f/1.8 GM، سرعت و بی‌صدایی کمتری دارد. برای عکاسی از سوژه‌های متحرک سریع، این لنز گزینه ایده‌آلی نیست، اما برای منظره، آسمان شب، معماری و داخلی، فوکوس آن کاملاً کافی است. لنز لرزشگیر اپتیکی ندارد و برای جبران لرزش باید به لرزشگیر درون‌بدنه دوربین‌های سونی تکیه کرد. خوشبختانه در فاصله کانونی ۱۴ میلی‌متر، لرزش دوربین کمتر به چشم می‌آید، اما در نور کم و سرعت شاتر پایین، IBIS می‌تواند مفید باشد.

عملکرد اپتیکی

شارپنس مرکزی این لنز حتی در f/1.8 بسیار خوب است. گوشه‌ها در دیافراگم باز کمی نرم‌تر هستند، اما با بستن دیافراگم به f/2.8 و f/4 به‌سرعت بهبود می‌یابند. بهترین عملکرد در f/5.6 تا f/8 دیده می‌شود. برای عکاسی منظره که معمولاً از دیافراگم‌های بسته‌تر استفاده می‌شود، این لنز شارپنس عالی در سراسر کادر ارائه می‌دهد. برای عکاسی نجومی که نیاز به دیافراگم باز دارید، شارپنس مرکزی و کنترل کما بسیار مهم‌تر از شارپنس گوشه‌هاست و این لنز در آن زمینه عالی عمل می‌کند.

وینیتینگ (تاریکی گوشه‌ها) در f/1.8 محسوس است و ممکن است به حدود دو استاپ برسد. این میزان برای یک لنز اولترا واید سریع غیرعادی نیست. با بستن دیافراگم، وینیتینگ به‌سرعت کاهش می‌یابد. در عکاسی نجومی، وینیتینگ را می‌توان تا حدی در پست‌پروسس اصلاح کرد، اما در تصاویر منظره روز، بهتر است دیافراگم را کمی ببندید. اعوجاج لنز از نوع بشکه‌ای است، اما برای یک لنز ۱۴ میلی‌متر نسبتاً کنترل‌شده است. بسیاری از بدنه‌های سونی می‌توانند پروفایل لنز را درون‌دوربین اعمال کنند و اعوجاج را به‌طور خودکار اصلاح کنند. با این حال، برای معماری و خطوط مستقیم، بهتر است تصحیح اعوجاج را در ویرایش انجام دهید.

کنترل فلر و شبح تصویر در این لنز خوب است، اما اگر خورشید یا منبع نور شدید مستقیماً در کادر باشد، ممکن است مقداری شبح و کاهش کنتراست دیده شود. استفاده از هود گلگیر (که بخشی از لنز است) تا حدی کمک می‌کند. بوکه این لنز برای یک اولترا واید، نرم و دلپذیر است، هرچند عمق میدان در ۱۴ میلی‌متر حتی در f/1.8 زیاد است و بوکه نقش کمتری در تصویر دارد. دیافراگم ۹ تیغه‌ای گرد، بوکه را نسبتاً طبیعی می‌کند و ستاره‌های خورشیدی مشخصی ایجاد می‌کند.

نسخه سونی E: نکات مهم

نسخه سونی E این لنز به‌صورت بومی برای مانت E سونی ساخته شده است، بنابراین نیازی به آداپتور مانند MC-11 ندارید. این موضوع مزایایی دارد: ارتباط الکترونیکی پایدارتر، پشتیبانی از اصلاحات درون‌دوربین در برخی بدنه‌ها، و عدم افزودن طول و وزن اضافی آداپتور. با این حال، نباید فراموش کرد که این لنز در اصل برای دوربین‌های DSLR طراحی شده است. بنابراین، رفتار اتوفوکوس آن با لنزهای native سونی مانند ۱۴ میلی‌متر f/1.8 GM یکسان نیست. در بدنه‌های جدید سونی، این لنز از حالت‌های AF-C و Eye AF پشتیبانی می‌کند، اما سرعت و دقت آن به پای لنزهای GM نسل جدید نمی‌رسد. برای سوژه‌های ثابت یا آهسته، عملکرد خوب است.

لنز از تله‌کانورترهای سونی پشتیبانی نمی‌کند. همچنین به‌روزرسانی فریمور آن معمولاً از طریق داک USB سیگما یا خدمات سیگما انجام می‌شود. در بدنه‌های سازگار، اصلاحات خودکار برای وینیتینگ و اعوجاج تا حدی پشتیبانی می‌شود، اما بهتر است برای کیفیت حرفه‌ای، تصحیح را در نرم‌افزارهای ویرایش انجام دهید. لرزشگیر اپتیکی وجود ندارد و برای عکاسی دستی در نور کم، باید به IBIS بدنه یا سه‌پایه تکیه کنید.

کاربردها

عکاسی نجومی

مهم‌ترین کاربرد این لنز، عکاسی نجومی و ثبت کهکشان راه شیری است. ترکیب ۱۴ میلی‌متر، f/1.8 و کنترل کما، آن را به یکی از بهترین گزینه‌ها برای عکاسان آسمان شب تبدیل کرده است. با این لنز می‌توانید نوردهی‌های کوتاه‌تر داشته باشید، ISO را پایین‌تر نگه دارید و ستارگان را به‌صورت نقطه‌ای ثبت کنید. برای عکاسی از شفق قطبی، آسمان شب و مناظر شبانه، این لنز عملکرد فوق‌العاده‌ای دارد.

عکاسی منظره

برای مناظر گسترده، کوهستان، دشت و سواحل، این لنز زاویه دید بسیار وسیعی ارائه می‌دهد. دیافراگم f/1.8 در نور کم و هنگام طلوع و غروب کمک می‌کند. برای مناظر روز، دیافراگم f/8 تا f/11 شارپنس عالی در سراسر کادر می‌دهد. عدم وجود رزوه فیلتر جلو، استفاده از فیلترهای ND و پولاریزه را دشوار می‌کند، اما با نگهدارنده فیلتر پشت یا سیستم‌های فیلتر مخصوص لنزهای گنبدی می‌توان این مشکل را حل کرد.

معماری و داخلی

برای عکاسی معماری و فضاهای داخلی، زاویه دید ۱۱۴ درجه بسیار کاربردی است. دیافراگم باز برای عکاسی داخلی بدون سه‌پایه مفید است. با این حال، اعوجاج بشکه‌ای و پرسپکتیو قوی ۱۴ میلی‌متر باید با دقت مدیریت شود. برای خطوط مستقیم، دوربین را کاملاً تراز نگه دارید و در ویرایش، اعوجاج را اصلاح کنید.

رویداد و کنسرت

در رویدادها و کنسرت‌ها، این لنز می‌تواند تصاویر محیطی چشمگیری ثبت کند. دیافراگم f/1.8 در نور کم سالن‌ها و کنسرت‌ها کمک بزرگی است. اما وزن زیاد و اتوفوکوس نه‌چندان سریع، آن را برای عکاسی خبری و ورزشی چالش‌برانگیز می‌کند. برای عکاسی ویدیویی سینمایی، فوکوس دستی نرم و تصویر عریض آن جذاب است، اما نداشتن دیافراگم بدون‌کلیک و وزن بالا، کار با گیمبال را سخت می‌کند.

مقایسه با گزینه‌های رقیب

سونی ۱۴ میلی‌متر f/1.8 GM

مهم‌ترین رقیب این لنز، سونی ۱۴ میلی‌متر f/1.8 GM است. لنز سونی بسیار سبک‌تر (حدود ۴۶۰ گرم)، کوچک‌تر، با اتوفوکوس سریع‌تر و بی‌صداتر و طراحی کاملاً بومی برای بدون‌آینه است. کیفیت نوری آن نیز عالی است و برای عکاسی نجومی و منظره بسیار محبوب است. در مقابل، سیگما ارزان‌تر است و شاید در برخی شرایط، کنترل کما و شارپنس مرکزی قابل مقایسه داشته باشد. اگر بودجه کافی دارید و به وزن و اتوفوکوس اهمیت می‌دهید، سونی GM انتخاب منطقی‌تری است. اگر قیمت پایین‌تر و ساخت مستحکم‌تر برایتان مهم است، سیگما گزینه خوبی است.

سیگما ۱۴-۲۴ میلی‌متر f/2.8 DG DN Art

این لنز زوم مدرن سیگما برای بدون‌آینه‌ها، سبک‌تر و کوچک‌تر از ۱۴ میلی‌متر f/1.8 Art است. کیفیت نوری عالی دارد و انعطاف‌پذیری زوم را ارائه می‌دهد. اما یک استاپ کندتر است و برای عکاسی نجومی، f/1.8 مزیت بزرگی محسوب می‌شود. اگر بیشتر منظره روز و معماری عکاسی می‌کنید، ۱۴-۲۴ گزینه بهتری است. اگر تخصص شما آسمان شب است، ۱۴ میلی‌متر f/1.8 Art برنده است.

سونی ۱۲-۲۴ میلی‌متر f/2.8 GM

این لنز زوم فوق‌العاده سونی، وسیع‌تر و انعطاف‌پذیرتر است، اما گران‌تر، سنگین‌تر و با دیافراگم f/2.8. برای کسانی که به زوم و وسیع‌ترین زاویه نیاز دارند، گزینه خوبی است، اما برای عکاسی نجومی، f/1.8 سیگما برتری دارد.

سامیانگ/روکینون ۱۴ میلی‌متر f/2.8

این لنز ارزان‌قیمت و سبک است، اما کیفیت نوری، کنترل کما، شارپنس گوشه‌ها و کیفیت ساخت آن به پای سیگما نمی‌رسد. برای مبتدیان یا بودجه محدود مناسب است، اما برای کار حرفه‌ای، سیگما انتخاب بهتری است.

مزایا و معایب

مزایا:

• دیافراگم f/1.8 منحصر‌به‌فرد در ۱۴ میلی‌متر

• شارپنس عالی، به‌ویژه در مرکز

• کنترل کما و انحراف رنگی بسیار خوب

• کیفیت ساخت مستحکم و مقاوم در برابر گرد و غبار و پاشش

• نگهدارنده فیلتر پشت

• مانت بومی سونی E بدون نیاز به آداپتور

• مناسب برای عکاسی نجومی، منظره و معماری

معایب:

• وزن و ابعاد بسیار بزرگ

• عدم وجود رزوه فیلتر جلو

• اتوفوکوس کندتر از لنزهای native سونی

• نداشتن لرزشگیر اپتیکی

• قیمت نسبتاً بالا

• نداشتن حلقه دیافراگم

• تعادل نامناسب روی بدنه‌های کوچک سونی

نکات خرید و نگهداری

اگر قصد خرید نسخه دست‌دوم این لنز را دارید، حتماً عنصر جلویی را از نظر خط و خش، گرد و غبار داخلی و قارچ بررسی کنید. موتور فوکوس را در حالت AF تست کنید و صدای غیرعادی یا لرزش را جدی بگیرید. مانت را از نظر خمیدگی یا ساییدگی بررسی کنید.

لنز را در کیف محکم و ضدضربه نگهداری کنید. برای تمیز کردن عنصر جلو، ابتدا گرد و غبار را با دمنده بگیرید و سپس با دستمال مخصوص لنز و مایع تمیزکننده، به‌آرامی پاک کنید. از تماس مستقیم با آب و شن خودداری کنید. در صورت نیاز، فریمور لنز را به‌روزرسانی کنید تا سازگاری بهتری با بدنه‌های جدید سونی داشته باشد.

برای عکاسی نجومی، فوکوس دستی را روی بی‌نهایت تنظیم کنید و از بزرگ‌نمایی زنده روی ستاره‌ای پرنور استفاده کنید. حلقه فوکوس را پس از تنظیم، با نوار چسب کاغذی ثابت کنید تا در طول نوردهی جابه‌جا نشود. برای عکاسی منظره، از سه‌پایه محکم استفاده کنید، زیرا وزن لنز می‌تواند تعادل را بر هم بزند. در نور روز، از دیافراگم f/8 تا f/11 برای بهترین شارپنس استفاده کنید.

جمع‌بندی

سیگما ۱۴ میلی‌متر f/1.8 DG HSM Art برای سونی E، یک لنز تخصصی و قدرتمند است. این لنز برای کسانی ساخته شده که به دنبال بهترین عملکرد در ۱۴ میلی‌متر با دیافراگم باز هستند و حاضرند وزن و ابعاد بزرگ را بپذیرند. برای عکاسی نجومی، این لنز هنوز هم یکی از بهترین گزینه‌های بازار است. کنترل کما، شارپنس مرکزی و دیافراگم f/1.8، آن را به ابزاری ایده‌آل برای ثبت آسمان شب تبدیل می‌کند. برای منظره، معماری و داخلی نیز عملکرد بسیار خوبی دارد، هرچند عدم وجود رزوه فیلتر جلو و وزن زیاد، استفاده روزمره را دشوار می‌کند.

اگر کاربر دوربین سونی هستید و به دنبال لنزی سبک، سریع و مدرن برای ویدیو و عکاسی عمومی هستید، سونی ۱۴ میلی‌متر f/1.8 GM انتخاب بهتری است. اما اگر بودجه محدودتر است، به ساخت مستحکم و کیفیت نوری عالی اهمیت می‌دهید و وزن برایتان مسئله نیست، سیگما ۱۴ میلی‌متر f/1.8 Art همچنان یک انتخاب درجه‌یک و ارزشمند است. این لنز، یک ابزار تخصصی برای عکاسانی است که می‌دانند چه می‌خواهند و حاضرند برای رسیدن به آن، کمی سختی حمل را تحمل کنند.